Moeders door het glazen plafond

Het was zo mooi symbolisch bedacht: Hillary Clinton zou deze week onder een glazen plafond haar overwinningsspeech geven. Het plafond dat ze eindelijk verwoest zou hebben door de machtigste vrouw op aarde te worden. Maar zoals we nu allemaal weten, zagen de Amerikanen dat uiteindelijk toch niet zitten.

Terwijl de hele wereld zich afvraagt wat er in vredesnaam is gebeurd in de Verenigde Staten, stuit ik op een speech van Obama van vorige week. “Er is een reden waarom we nog geen vrouwelijke president hebben gehad, en ik denk soms dat we over een hobbel heen moeten”, zei de president die zelf acht jaar geleden geschiedenis schreef. “Ik wil dat elke man zichzelf afvraagt: als je hier problemen mee hebt, in hoeverre komt dat dan omdat we het gewoon niet gewend zijn?”

Daarmee vroeg hij eigenlijk: hoeveel mannen stemmen niet op Clinton omdat ze een vrouw is? Precies die vraag kwam gisteren bij sommige Amerikanen ook weer bovendrijven. Heeft Clinton verloren omdat ze een vrouw is? Volgens Trump is dat onzin. Clinton had volgens hem als man juist nog veel minder stemmen gekregen. Dat zullen we nooit te weten komen, maar feit blijft dat de Amerikanen opnieuw ‘gewoon’ voor een man hebben gekozen.

Het interessante is dat ze dat hier in Latijns-Amerika wat dat betreft lichtjaren voorlopen op hun noorderburen. Want terwijl het glazen plafond in de Verenigde Staten – en laten we het niet eens hebben over Nederland – nog steeds niet definitief is gebroken, zijn hier al meerdere vrouwelijke staatshoofden de revue gepasseerd.

Zeven, om precies te zijn: Dilma Rousseff in Brazilië, Cristina Kirchner in Argentinië, Michelle Bachelet in Chili, Laura Chinchilla in Costa Rica, Mireya Moscoso in Panama, Violetta Chamorro in Nicaragua, en degene met wie het allemaal begon, Isabel Perón in Argentinië.

Toch best een respectabel lijstje als je het zo bekijkt, hoewel het wat mij betreft nog wel wat langer mag. Maar in ieder geval zijn ze hier dus al een stuk verder op het gebied van vrouwelijke presidenten. Tegelijkertijd kun je moeilijk beweren dat de houding in de maatschappij ten opzichte van vrouwen in Latijns-Amerika perfect is. Geweld tegen vrouwen is een gigantisch probleem en seksistische opmerkingen zijn hier aan de orde van de dag.

Zo zei één van Braziliës bekendste televisiepresentatoren afgelopen week nog in zijn programma dat er vrouwen zijn die ervan houden te worden geslagen door hun man. En ook in de politiek worden genoeg controversiële opmerkingen gemaakt. Een mannelijke parlementariër riep vorig jaar tegen een vrouwelijke collega dat ze het ‘niet verdiende om te worden verkracht’.

Hoe vallen die vrouwelijke staatshoofden en het machismo hier dan met elkaar te rijmen? De Nicaraguaanse Gioconda Belli vroeg zich dat ook af in een artikel in de Britse krant The Guardian. Haar verklaring? Door het machismo worden de vrouwen door mannen juist in twee categorieën verdeeld: aan de ene kant heb je de vrouwen die als lustobject worden gezien, en over wie je dus opmerkingen kunt maken. Aan de andere kant staan de autoritaire moederfiguren, voor wie je respect moet hebben.

Met andere woorden: de autoriteit van vrouwelijke staatshoofden wordt hier niet in twijfel getrokken, omdat mannen hun eigen moeders ook respecteren. Volgens Belli schuilt het geheim in de kracht van de moederfiguur in Latijnse culturen.

Het is natuurlijk maar één simpele theorie, maar wel een interessante. Want in dat geval zijn het dus juist de moeders die het glazen plafond afbreken. Misschien is dat machismo dan toch nog ergens goed voor.

Deze column verscheen op 10 november 2016 op de website van RTL Nieuws


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s