Geen dictatuur, maar ‘huwelijkse probleempjes’

Het is een pikzwart hoofdstuk in de Braziliaanse geschiedenis: de militaire dictatuur van 1964 tot 1985. Vergeleken met de bloedige dictaturen die in buurlanden Argentinië en Chili aan duizenden mensen het leven kostten, lijkt het militaire regime in Brazilië minder dodelijk te zijn geweest. Volgens officiële cijfers werden naar schatting zo’n vierhonderd tegenstanders van de militairen vermoord.

Maar dat betekent niet dat er geen slachtoffers vielen. Tienduizenden Brazilianen werden in die periode opgepakt en gemarteld. De beroemde Braziliaanse schrijver Paulo Coelho schreef afgelopen weekend in The Washington Post een hartverscheurend relaas over zijn ontberingen. Slachtoffers kregen elektrische schokken, werden ondersteboven aan een stok vastgebonden en ook psychisch gemarteld.

Toch is deze donkere periode er volgens de Braziliaanse president Jair Bolsonaro juist één van voorspoed. Volgens hem hebben de militairen Brazilië gered van de ondergang door destijds af te rekenen met communistisch tuig. De verhalen over martelingen doet hij af als ‘probleempjes’ die er in zijn ogen in elk huwelijk nu eenmaal zijn. Bolsonaro heeft zelfs gezegd dat de grootste fout van de militairen juist was om ‘te martelen en niet te doden’.

En dus gaf de president het leger vorige week opdracht om de staatsgreep van 31 maart 1964, afgelopen zondag precies 55 jaar geleden, te herdenken. Zonder ook maar enige kritiek te uiten op de daden van de militairen. Slachtoffers van de dictatuur waren woest. Hoe kon de president het verleden op deze manier ontkennen?

Het was de zoveelste keer in korte tijd dat het halve land over de uitspraken van Bolsonaro heen viel. Volgende week zitten zijn eerste honderd dagen als president van Brazilië er alweer op. En al zijn honderd dagen natuurlijk lang niet genoeg om daadwerkelijk voor grote veranderingen te zorgen, echt lekker gaat het nog niet.

De grootste kritiek is dat de president zich teveel zou bezighouden met Twitter in plaats van te doen waarvoor hij is aangenomen: het land besturen. Veel Brazilianen hoopten dat Bolsonaro zich vooral zou gaan richten op het oplossen van de economische problemen in het land en het hervormen van het pensioenstelsel.

Maar daarvoor moet je in Brazilië een getalenteerd onderhandelaar zijn. Coalitievorming is een proces van handjeklap dat per onderwerp op de agenda om nieuwe onderhandelingen en nieuwe afspraken vraagt. En met dertig partijen in het Huis van Afgevaardigden kun je je voorstellen dat dat nog een stuk ingewikkelder ligt dan in onze eigen Tweede Kamer.

Bolsonaro is geen geboren diplomaat. Sterker nog, hij lijkt sinds zijn aantreden vooral door te gaan met campagne voeren voor zijn achterban in plaats van op zoek te gaan naar politieke steun. Zelfs zijn eigen bondgenoten lijken steeds meer te twijfelen over zijn capaciteiten. Zoals vicepresident generaal Mourão, die tijdens de verkiezingscampagne zelf vaak een hoop stof deed opwaaien door zijn botte uitspraken. Maar nu lijken de rollen opeens omgedraaid. Door Braziliaanse media werd Mourão zelfs omschreven als ‘de stem van rede’.

Die stem lijkt hard nodig in de Braziliaanse politiek. Maar dat hij uitgerekend van een militair moet komen, baart veel mensen zorgen. Miljoenen Brazilianen zijn namelijk nog helemaal niet vergeten wat er een halve eeuw geleden in hun land is gebeurd. Ook al blijft de president de dictatuur ontkennen.

Deze column verscheen op 4 april 2019 op de website van RTL Nieuws


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s